Áp suất là gì? Công thức tính, đơn vị đo & các thiết bị đo áp suất phổ biến hiện nay

Nội dung bài viết

Trong hầu hết các ngành công nghiệp chế tạo, hóa chất, điện lực hay cơ điện, áp suất luôn là một trong những đại lượng vật lý cốt lõi cần được giám sát nghiêm ngặt. Việc kiểm soát áp suất không chỉ quyết định hiệu suất vận hành của hệ thống mà còn đảm bảo an toàn tối đa cho toàn bộ nhà máy. Vậy áp suất là gì? Có những đơn vị, công thức tính nào và thiết bị đo áp suất nào đang được các kỹ sư tin dùng hiện nay? Hãy cùng Techno tìm hiểu toàn diện qua bài viết dưới đây.

1. Áp suất là gì?

Áp suất được định nghĩa là lực tác dụng vuông góc lên một đơn vị diện tích bề mặt của vật thể.

Thực chất, áp suất sinh ra từ sự kết hợp giữa lực tác động, diện tích tiếp xúc và góc tác dụng (vuông góc). Khi lực tác động giữ nguyên nhưng diện tích bề mặt tiếp xúc càng nhỏ thì áp suất tạo ra sẽ càng lớn và ngược lại.

Áp suất = Lực tác dụng / Diện tích tiếp xúc

Trong Hệ đo lường quốc tế (SI), đơn vị tiêu chuẩn của áp suất là newton trên mét vuông (N/m²), hay còn gọi là Pascal (ký hiệu: Pa). Vì 1 Pa có trị số rất nhỏ ( Pa = N/m²), người ta thường dùng các bội số lớn hơn như Kilopascal (1 kPa = 1000 Pa) hoặc Megapascal (1 MPa = 1.000.000 Pa).

Tùy thuộc vào từng khu vực địa lý, các tiêu chuẩn đo lường áp suất cũng có sự khác biệt:

Châu Á: Ưu tiên sử dụng hệ đo SI như Pa, kPa, MPa.
Châu Âu: Sử dụng phổ biến các đơn vị Bar, mbar, kg/cm².
Châu Mỹ: Thường dùng đơn vị PSI hoặc KPSI.

ap-suat-la-gi-1-ap-suat-la-gi-01

Áp suất được định nghĩa là lực tác dụng vuông góc lên một đơn vị diện tích bề mặt của vật thể

2. Các đơn vị đo áp suất phổ biến hiện nay

Để dễ dàng theo dõi và ghi chép trong quá trình đo đạc, kỹ sư cần nắm rõ các đơn vị áp suất chuẩn sau:

Đơn vị Pascal (Pa): Đơn vị chuẩn SI, đặt theo tên nhà toán học Blaise Pascal. Thường được ứng dụng trong xây dựng, xử lý nước thải, hệ thống chân không và máy nén khí.
Đơn vị Kilopascal (kPa): Quy đổi 1 kPa = 1000 Pa. Việc sử dụng kPa giúp tối giản các số liệu có quá nhiều chữ số 0 trên đồng hồ đo áp suất chất khí, chất lỏng.
Đơn vị Megapascal (MPa): Quy đổi 1 MPa = 1.000 kPa = 1.000.000 Pa. Dùng rộng rãi trong hệ thống thủy lực lớn, áp suất lò hơi và hệ thống nén khí công nghiệp.
Đơn vị Bar: Xuất xứ từ châu Âu, quy đổi 1 Bar = 100.000 Pa. Đơn vị này được dùng phổ biến để xác định áp suất chân không và khí nén công nghiệp.

ap-suat-la-gi-2-cac-don-vi-do-ap-suat-pho-bien-hien-nay-02

Các đơn vị đo áp suất phổ biến hiện nay gồm Pa, kPa, Bar

👉 Nếu bạn vẫn còn thắc mắc về các đơn vị đo áp suất, hãy liên hệ với Techno qua Hotline: 0911.559.559. Đội ngũ kỹ thuật của chúng tôi sẽ giúp bạn làm sáng tỏ vấn đề.

3. Các loại áp suất và công thức tính

Mỗi trạng thái vật chất và môi trường đo sẽ có loại áp suất cũng như công thức xác định riêng biệt:

3.1. Áp suất chất khí và chất lỏng

Chất lỏng và chất khí sinh ra áp suất lên thành bình và đáy đường ống nhờ lực đẩy chuyển động của các dòng lưu chất. Lực di chuyển càng mạnh thì áp suất tạo ra càng lớn.

P = d x h

Trong đó:

P: Áp suất tại đáy cột chất lỏng/khí (Pa).
d: Trọng lượng riêng của lưu chất (N/m³).
h: Chiều cao cột chất lỏng/khí (m).

3.2. Áp suất chất rắn

Xuất hiện khi vật thể rắn tác dụng lực lên bề mặt tiếp xúc (ứng dụng phổ biến trong cọc móng xây dựng, y tế, ẩm thực).

P = F/S

Trong đó:

P: Áp suất chất rắn (Pa, N/m², Bar, PSI).
F: Lực tác dụng vuông góc lên bề mặt (N).
S: Diện tích bề mặt tiếp xúc (m²).

3.3. Áp suất riêng phần

Theo định luật Dalton, trong một hỗn hợp khí không phản ứng, tổng áp suất bằng tổng các áp suất riêng phần của từng chất khí cấu thành:

pi = xi * p

Trong đó:

Pi: áp suất riêng phần của chất khí
Xi: phần mol xi của cấu tử i trong hỗn hợp khí cần tính.
p: áp suất toàn phần.

3.4. Áp suất dư (Áp suất tương đối)

Đây là áp suất tại một điểm trong chất lỏng và chất khí được xác định khi lấy mốc là áp suất khí quyển ở các khu vực lân cận.

Công thức tính như sau:

Pd = P – Pa

Trong đó:

P: là áp suất tuyệt đối,
pa: là áp suất khí quyển.

3.5. Áp suất tuyệt đối

Tổng áp suất do khí quyển tạo ra, cột chất lỏng tác dụng lên một điểm trong lòng chất lỏng. Đây còn được biết đến là áp suất tiêu chuẩn so với môi trường chân không 100%. Áp suất tuyệt đối bằng áp suất tương đối + áp suất khí quyển.

Công thức tính như sau

p = pa + pd

Trong đó:

pd: là áp suất tuyệt đối
pa: là áp suất dư ( áp suất tương đối)
p : là áp suất khí quyển

ap-suat-la-gi-3-5-ap-suat-tuyet-doi-03

Công thức tính áp suất phụ thuộc vào từng trạng thái vật chất khác nhau, như công thức tính của chất rắn là P = F/S

4. Ý nghĩa của áp suất trong sản xuất và công nghiệp

Không thể phủ nhận tầm ảnh hưởng của áp suất đối với sự phát triển của y tế và các ngành công nghiệp trọng điểm. Việc kiểm soát tốt chỉ số này chính là “chìa khóa” giúp mọi quy trình vận hành diễn ra thông suốt:

Sản xuất công nghiệp: Áp suất quyết định chất lượng và độ an toàn trong các hệ thống hóa lọc dầu, cơ điện, xử lý nước thải và công nghệ thực phẩm.
Ngành y tế: Áp suất âm (chân không) và áp suất khí nén hỗ trợ tối đa cho các ca phẫu thuật, phòng trị liệu và hệ thống thở oxy chuyên dụng.

Chính vì vậy, việc sở hữu các hệ thống đo đạc áp suất chuẩn xác là giải pháp tối ưu giúp doanh nghiệp liên tục giám sát, can thiệp kịp thời và duy trì trạng thái hoạt động lý tưởng cho nhà máy.

ap-suat-la-gi-4-y-nghia-cua-ap-suat-trong-san-xuat-va-cong-nghiep-04

Áp suất quyết định chất lượng và độ an toàn trong các hệ thống hóa lọc dầu, cơ điện, xử lý nước thải và công nghệ thực phẩm

🏷️ Nếu bạn đang cần giải pháp kiểm soát và hiệu chuẩn áp suất chuẩn xác cho nhà máy? Hãy liên hệ ngay với Techno qua Hotline: 0911.559.559 để được đội ngũ kỹ sư tư vấn thiết bị đo phù hợp nhất!

5. Các thiết bị đo áp suất phổ biến hiện nay

Để xác định chính xác chỉ số áp suất, các nhà máy thường trang bị những dòng thiết bị sau:

Đồng hồ đo áp suất cơ học: Dạng mặt hiển thị kim (có dầu hoặc không dầu, mặt bích), lắp trực tiếp trên đường ống để theo dõi áp suất khí, nước, hơi.
Cảm biến đo áp suất : Thiết bị điện tử chuyển đổi tín hiệu áp suất thành tín hiệu điện (4 – 20 mA hoặc 1 – 5V) truyền về hệ thống PLC/SCADA để điều khiển tự động.
Cảm biến kết hợp đồng hồ điện tử: Hiển thị trực tiếp kết quả dạng số, giúp kỹ thuật viên đọc nhanh, tránh sai số do thị giác.
Máy đo áp suất kỹ thuật số cầm tay: Thiết bị linh hoạt, tích hợp nhiều tính năng đo chênh áp, kiểm tra rò rỉ và lưu trữ dữ liệu, thích hợp cho công tác kiểm tra hiện trường.

ap-suat-la-gi-5-cac-thiet-bi-do-ap-suat-pho-bien-hien-nay-05

Đồng hồ đo áp suất cơ học là loại thiết bị được sử dụng nhiều trong các ngành công nghiệp hiện nay

6. Techno – Đơn vị cung cấp các thiết bị đo áp suất chất lượng

Là nhà cung cấp thiết bị đo lường hàng đầu tại Việt Nam, Techno tự hào mang đến các dòng thiết bị kiểm chuẩn và đo áp suất cao cấp chính hãng từ thương hiệu Yokogawa (Nhật Bản):

Sản phẩm	Ứng dụng chính	Ưu điểm nổi bật
Cảm biến áp suất ngoài Yokogawa PM100	Đo áp suất chính xác cao tại phòng Lab, QA/QC. Kiểm tra hệ thống khí nén, thủy lực, dầu khí. Mở rộng dải đo cho CA700 lên đến 70 MPa (700 bar).	Độ chính xác cao, phù hợp với tiêu chuẩn phòng thí nghiệm. Cảm biến Silicon độc quyền, chịu quá áp tốt, độ trôi tuyến tính thấp. Kết nối Plug & Play với CA700. Vỏ kim loại chắc chắn, phù hợp với môi trường nhà xưởng.
Máy hiệu chuẩn áp suất Yokogawa CA700	Hiệu chuẩn Pressure Transmitter, Pressure Switch và bộ chuyển đổi I/P. Kiểm tra vòng lặp 4–20 mA.	Độ chính xác lên đến ±0,01% rdg. Chế độ As Found / As Left tự động ghi nhận sai số trước và sau hiệu chuẩn. Tích hợp 24V Loop Power Supply và điện trở HART/BRAIN 250 Ω. Chuẩn bảo vệ IP54, pin AA hoạt động liên tục đến 35 giờ.
Máy đo áp suất kỹ thuật số Yokogawa MT300	Hiệu chuẩn thiết bị áp suất. QA/QC trong ngành ô tô, điện tử. Kiểm tra rò rỉ khí (Leak Test). Đo chênh áp và nghiên cứu R&D.	Cảm biến cộng hưởng silicon đơn tinh thể cho độ chính xác cao. Tự động đo và hiển thị Leak Rate theo khoảng thời gian cài đặt. Tính toán Max, Min, AVG và độ lệch chuẩn. Tùy chọn nguồn 24 VDC, pin Li-ion ngoài và chế độ đo tốc độ cao.

Techno tự hào mang đến các dòng thiết bị kiểm chuẩn và đo áp suất cao cấp chính hãng

Hiểu rõ áp suất là gì, các đơn vị quy đổi cũng như phương pháp đo đạc chuẩn xác sẽ giúp doanh nghiệp chủ động tối ưu hóa dây chuyền sản xuất và ngăn ngừa sự cố kỹ thuật. Việc trang bị các thiết bị đo lường đạt tiêu chuẩn quốc tế là khoản đầu tư chiến lược mang lại giá trị bền vững.

Với hơn 15 năm kinh nghiệm, Techno cam kết mang đến những dòng thiết bị đo áp suất chính hãng chất lượng cao cùng dịch vụ tư vấn, hiệu chuẩn và bảo hành tận tâm nhất.

✅ Liên hệ ngay với Techno qua Hotline 0911.559.559 để nâng tầm năng lực kiểm soát chất lượng cho nhà máy của bạn ngay hôm nay!