Kìm mở phe là gì? Công dụng, phân loại và cách sử dụng
Thứ Năm, 15/5/2025 | 09:33 GMT+7
Kìm mở phe là công cụ cơ khí thường dùng phổ biến trong sửa chữa ô tô, xe máy và các thiết bị công nghiệp. Hãy cùng TECHNO khám phá công dụng, phân loại và cách sử dụng kìm mở phe đa năng hiệu quả trong bài viết này nhé!
I. Kìm mở phe là gì?
Kìm mở phe hay còn gọi là kìm phe là một loại dụng cụ cầm tay chuyên dùng để tháo lắp vòng phe – một loại vòng chốt có chức năng cố định các chi tiết máy như trục, bạc đạn (vòng bi) hoặc rãnh trong các bộ phận cơ khí. Tùy vào loại vòng phe cần thao tác mà kìm mở phe được chia thành nhiều loại khác nhau.

II. Cấu tạo và nguyên lý hoạt động
Cấu tạo của kìm mở phe
Kìm mở phe được cấu tạo từ các bộ phận chính sau:
- Tay cầm: Đây là phần người dùng cầm trực tiếp, thường được bọc cao su hoặc nhựa tổng hợp để chống trượt, cách nhiệt và tạo cảm giác thoải mái khi thao tác lâu.
- Khớp nối (bản lề): Bộ phận nối liền hai tay cầm và mỏ kìm, cho phép truyền lực hiệu quả. Cơ chế bản lề giúp chuyển động linh hoạt và bền bỉ trong quá trình sử dụng.
- Mỏ kìm: Bộ phận có dạng thẳng hoặc cong tùy loại, được thiết kế với hai chốt nhỏ dùng để gài vào các lỗ trên vòng phe. Mỏ kìm là bộ phận trực tiếp tiếp xúc và thao tác với vòng phe.
- Lò xo đàn hồi (nếu có): Bộ phận này hỗ trợ mở tay cầm tự động sau mỗi lần bóp, giúp tiết kiệm sức lực và thao tác liên tục nhanh hơn.

Nguyên lý hoạt động
Kìm mở phe hoạt động dựa trên nguyên lý đòn bẩy cơ học. Khi người dùng bóp tay cầm, lực sẽ được truyền qua khớp nối làm mỏ kìm di chuyển theo hướng mong muốn:
- Với kìm mở phe ngoài: Khi bóp tay cầm, hai chốt ở đầu mỏ mở rộng ra, giúp người dùng lắp hoặc tháo vòng phe khỏi trục.
- Với kìm mở phe trong: Khi bóp tay cầm, đầu mỏ khép lại, giúp ép nhỏ vòng phe lại để đặt hoặc tháo ra khỏi rãnh bên trong lỗ.
Nhờ cơ chế này, kìm mở phe giúp người dùng tháo lắp vòng phe nhanh chóng, an toàn và chính xác, đặc biệt trong các thao tác cơ khí đòi hỏi sự tỉ mỉ.

III. Phân loại kìm mở phe phổ biến
Trên thị trường hiện nay, kìm mở phe được chia thành hai loại chính dựa theo vị trí sử dụng của vòng phe, bao gồm kìm mở phe trong và kìm mở phe ngoài. Mỗi loại đều có cấu tạo và chức năng phù hợp với từng ứng dụng cụ thể.
1. Kìm mở phe trong (internal circlips pliers)
Kìm mở phe trong là loại kìm dùng để tháo hoặc lắp vòng phe được gắn bên trong các lỗ khoan hoặc rãnh trong. Khi người dùng bóp tay cầm, hai chốt ở đầu mỏ kìm sẽ khép lại, giúp vòng phe co, dễ dàng đưa vào hoặc lấy ra khỏi lỗ.
Loại kìm này thường được sử dụng trong các chi tiết máy móc như hộp số, bạc đạn, thiết bị truyền động có cấu tạo lắp vòng phe vào bên trong. Mỏ kìm có thể là dạng thẳng hoặc cong, phù hợp với các vị trí sâu, hẹp và khó thao tác bằng tay thường.

2. Kìm mở phe ngoài (external circlips pliers)
Kìm mở phe ngoài là loại kìm chuyên dùng để tháo hoặc lắp vòng phe được gắn bên ngoài trục hoặc thân chi tiết. Khi người dùng bóp tay cầm, hai chốt ở đầu mỏ sẽ mở rộng ra, làm vòng phe giãn nở để lắp hoặc tháo ra khỏi trục.
Loại kìm này thường xuất hiện trong các công việc bảo trì trục máy, trục bánh răng, trục quay hoặc các chi tiết lắp ráp có vòng phe gắn ngoài. Kìm mở phe ngoài cũng có thiết kế mỏ thẳng, mỏ cong 45 độ hoặc 90 độ nhằm phục vụ các tư thế thao tác khác nhau, đảm bảo hiệu quả và độ chính xác cao.

IV. Công dụng và ứng dụng của kìm mở phe đa năng
Kìm mở phe đa năng là dụng cụ cơ khí được thiết kế linh hoạt, có thể thay đổi đầu mỏ hoặc điều chỉnh góc mở để sử dụng cho cả vòng phe trong và vòng phe ngoài. Công dụng chính của kìm mở phe đa năng là tháo lắp nhanh chóng, chính xác các loại vòng phe, giúp tiết kiệm thời gian và công sức trong quá trình sửa chữa, lắp ráp máy móc.
Ngoài ra, một số mẫu còn tích hợp hệ thống lò xo tự bung, giúp thao tác nhẹ nhàng, giảm mỏi tay khi sử dụng lâu dài.
Về ứng dụng, kìm mở phe đa năng được sử dụng rộng rãi trong các lĩnh vực như sửa chữa ô tô, xe máy, lắp ráp thiết bị cơ khí, bảo trì máy móc công nghiệp và chế tạo khuôn mẫu. Nhờ khả năng xử lý đa dạng tình huống, loại kìm này được thợ kỹ thuật đánh giá cao về tính tiện lợi và hiệu suất làm việc.

V. Hướng dẫn sử dụng kìm mở phe an toàn và hiệu quả
Để đảm bảo hiệu quả và an toàn trong quá trình thao tác, người dùng cần nắm rõ cách sử dụng kìm mở phe đúng kỹ thuật. Trước tiên, bạn hãy xác định loại vòng phe cần tháo lắp là vòng phe trong hay vòng phe ngoài, từ đó chọn đúng loại kìm phù hợp.
- Bước 1: Bạn chọn loại kìm và đầu mỏ thích hợp. Với không gian thao tác hẹp, bạn nên ưu tiên sử dụng mỏ cong. Với vị trí dễ tiếp cận, mỏ thẳng là lựa chọn tối ưu. Nếu sử dụng kìm đa năng, bạn hãy lắp đúng đầu mỏ theo nhu cầu.
- Bước 2: Bạn đưa đầu chốt của mỏ kìm vào đúng hai lỗ nhỏ trên vòng phe. Hãy đảm bảo hai đầu chốt ôm sát, không bị lệch để tránh làm trượt hoặc gãy vòng phe.
- Bước 3: Bạn bóp tay cầm nhẹ nhàng nhưng dứt khoát. Với vòng phe ngoài, khi bóp, hai chốt sẽ mở ra. Với vòng phe trong, hai chốt sẽ khép lại. Bạn thực hiện thao tác tháo hoặc lắp một cách từ tốn để tránh làm hỏng chi tiết máy.
- Bước 4: Sau khi hoàn tất thao tác, bạn thả tay cầm ra từ từ, để kìm trở về trạng thái ban đầu. Nếu là kìm có lò xo, tay cầm sẽ tự mở ra giúp tiết kiệm thời gian.
Việc sử dụng kìm mở phe đúng cách không chỉ giúp bảo vệ chi tiết máy mà còn kéo dài tuổi thọ của kìm, hạn chế các rủi ro như trượt tay, gãy vòng phe hay gây thương tích trong quá trình sửa chữa.

VI. Cách chọn mua kìm mở phe phù hợp
Khi chọn mua kìm mở phe, bạn cần lưu ý một số yếu tố quan trọng để đảm bảo chọn được sản phẩm phù hợp với nhu cầu sử dụng và đạt hiệu quả cao trong công việc.
1. Xác định nhu cầu
Trước khi mua kìm, bạn cần xác định mục đích sử dụng chính của mình là tháo lắp vòng phe trong hay vòng phe ngoài. Nếu bạn cần một công cụ linh hoạt để làm việc với cả hai loại vòng phe thì kìm mở phe đa năng sẽ là sự lựa chọn hợp lý. Còn nếu chỉ sử dụng cho một loại cụ thể, thì có thể chọn kìm chuyên dụng cho vòng phe trong hoặc vòng phe ngoài.
2. Kích cỡ phe cần thao tác
Mỗi kìm mở phe sẽ có phạm vi kích cỡ vòng phe khác nhau. Bạn cần kiểm tra kích thước vòng phe mà bạn thường xuyên thao tác để chọn mua kìm có kích thước phù hợp, tránh trường hợp kìm quá lớn hoặc quá nhỏ không thể thao tác chính xác.

3. Chất liệu và chất lượng gia công
Kìm mở phe thường được làm từ thép không gỉ hoặc thép hợp kim để đảm bảo độ bền và khả năng chịu lực tốt. Chất liệu càng tốt sẽ giúp kìm có tuổi thọ lâu dài và khả năng làm việc ổn định. Bạn hãy kiểm tra kỹ chất liệu và độ hoàn thiện của sản phẩm trước khi mua.
4. Thương hiệu uy tín
Chọn kìm mở phe từ thương hiệu uy tín sẽ giúp bạn đảm bảo chất lượng và hiệu suất làm việc cao. Các thương hiệu nổi tiếng như Knipex, Beta, Facom… đều cung cấp những sản phẩm kìm mở phe chất lượng, đáng tin cậy, giúp bạn an tâm trong quá trình sử dụng.

5. Ngân sách
Kìm mở phe có nhiều mức giá khác nhau, từ các dòng giá rẻ đến các sản phẩm cao cấp. Bạn cần xác định ngân sách của mình và chọn sản phẩm phù hợp, không nên chọn những sản phẩm quá rẻ vì có thể ảnh hưởng đến hiệu quả công việc và độ bền của kìm.
6. Mua lẻ hay mua bộ
Nếu bạn thường xuyên làm việc với nhiều loại vòng phe có kích thước khác nhau, việc mua bộ kìm mở phe là lựa chọn hợp lý vì bộ sản phẩm sẽ bao gồm nhiều kích thước khác nhau, giúp bạn linh hoạt hơn trong công việc. Nếu nhu cầu chỉ sử dụng một kích thước duy nhất, thì mua kìm lẻ sẽ tiết kiệm chi phí hơn.

Trên đây là một vài thông tin về kìm mở phe. Nếu bạn quan tâm đến sản phẩm, hãy liên hệ ngay tới TECHNO để được chuyên gia tư vấn cụ thể hơn nhé!

Bình luận bài viết